Hidradenitis Suppurativa (HS), tekrarlayan ağrılı nodüller, apseler, akıntılı lezyonlar ve zaman içerisinde yara izleriyle seyredebililen kronik, iltihaplı bir cilt hastalığıdır. Halk arasında köpek memesi hastalığı olarak da bilinen HS; özellikle koltuk altı, kasık, kalça, iç bacak ve cilt kıvrımları gibi bölgelerde ortaya çıkabilir.

HS ile yaşayan kişiler için tedavi yalnızca ciltte görülen lezyonlarla ilgilenmekten ibaret değildir. Günlük yaşam alışkanlıkları, beslenme düzeni, kilo yönetimi, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, uyku ve psikolojik iyi oluş da hastalıkla yaşam sürecinde önemli başlıklar haline gelebilir.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır:

Beslenme veya yaşam tarzı değişiklikleri, Hidradenitis Suppurativa için tıbbi tedavinin yerine geçmez.

Bunlar, doktor tarafından oluşturulan tedavi planına destek olabilecek yaşam tarzı yaklaşımları olarak değerlendirilmelidir. Güncel araştırmalar da diyet konusunda kesin bir reçete vermek için henüz yeterli değildir.

---

Hidradenitis Suppurativa ve Beslenme Arasında Nasıl Bir İlişki Var?

“Yediklerim HS’yi etkiliyor mu?” sorusu, Hidradenitis Suppurativa ile yaşayan kişilerin en sık merak ettiği konulardan biridir.

Bilimsel araştırmalar son yıllarda HS ile beslenme arasındaki ilişkiye daha fazla odaklanmaya başladı. Bununla birlikte mevcut çalışmaların önemli bir bölümü küçük hasta gruplarıyla yapılmış gözlemsel çalışmalar olduğundan, belirli bir yiyeceğin doğrudan HS’ye neden olduğunu veya belirli bir diyetin hastalığı kesin olarak iyileştirdiğini söylemek mümkün değildir.

Bununla birlikte bazı beslenme modelleri ve yaşam tarzı değişiklikleri üzerinde özellikle duruluyor:

• Akdeniz tipi beslenme
• Daha az işlenmiş gıda tüketimi
• Rafine şeker tüketiminin azaltılması
• Kilo yönetimi
• Yeterli ve dengeli beslenme
• Kişisel olarak semptomları tetiklediği düşünülen gıdaların değerlendirilmesi
• Sigaranın bırakılması
• Düzenli ve cilt dostu fiziksel aktivite

Bu yaklaşımların hiçbiri tek başına HS tedavisi olarak görülmemelidir.

---

Akdeniz Tipi Beslenme ve Hidradenitis Suppurativa

HS konusunda üzerinde en fazla konuşulan beslenme modellerinden biri Akdeniz tipi beslenmedir.

Akdeniz tipi beslenme genel olarak:

• Sebze ve meyveleri
• Tam tahılları
• Baklagilleri
• Balığı
• Deniz ürünlerini
• Kuruyemişleri
• Tohumları
• Zeytinyağını

ön plana çıkarırken; yüksek oranda işlenmiş gıdaların, şekerli içeceklerin ve aşırı miktarda işlenmiş etlerin tüketimini sınırlandırır.

Amerikan Dermatoloji Akademisi’nin aktardığı küçük çalışmalarda, Akdeniz tipi beslenmeye daha fazla bağlılık ile daha az HS alevlenmesi arasında ilişki gözlemlenmiştir. Ancak mevcut kanıtların kesin bir tedavi önerisi oluşturmak için yeterli olmadığı özellikle vurgulanmaktadır.

Akdeniz tipi beslenmenin temel prensipleri

Günlük beslenmenizde şu gruplara daha fazla yer vermeyi düşünebilirsiniz:

Sebzeler:
Domates, biber, brokoli, ıspanak, kabak, havuç, salatalık ve mevsim sebzeleri.

Meyveler:
Elma, armut, portakal, çilek, yaban mersini ve diğer mevsim meyveleri.

Baklagiller:
Mercimek, nohut, kuru fasulye ve barbunya.

Tam tahıllar:
Yulaf, bulgur, tam tahıllı ekmek ve diğer daha az işlenmiş tahıl seçenekleri.

Sağlıklı yağlar:
Özellikle sızma zeytinyağı, ceviz, badem ve diğer kuruyemişler.

Balık:
Dengeli beslenme içerisinde balık ve deniz ürünlerine yer verilebilir.

Buradaki amaç “HS diyeti” adı altında katı bir liste uygulamak değil, genel olarak daha dengeli ve daha az işlenmiş bir beslenme düzeni oluşturmak olmalıdır.

---

Şeker Hidradenitis Suppurativa’yı Etkiler mi?

Rafine şeker ve yüksek glisemik indeksli beslenme, HS araştırmalarında dikkat çeken konulardan biridir.

Şeker içeren yiyeceklerin fazla tüketilmesi kan şekeri ve insülin düzeylerinde hızlı yükselişlere neden olabilir. İnsülin ve metabolik süreçlerin HS’nin inflamatuvar mekanizmalarıyla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Ancak bu ilişkinin klinik olarak ne kadar önemli olduğu konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Bu nedenle HS yaşayan bir kişinin:

• Şekerli içecekleri azaltması
• Fazla miktarda tatlı tüketmemesi
• Rafine karbonhidratları sınırlaması
• Daha fazla sebze, baklagil ve tam tahıl tercih etmesi

genel sağlık açısından da faydalı bir yaklaşım olabilir.

Ancak burada da amaç “şekeri tamamen kesmek zorundasınız” demek değildir.

Daha sürdürülebilir olan yaklaşım, günlük beslenme düzenindeki aşırı şeker ve yüksek oranda işlenmiş gıdaları azaltmaktır.

---

Süt ve Süt Ürünleri Tüketilmeli mi?

Süt ürünleri de HS ile ilgili araştırmalarda incelenen konulardan biridir.

Bazı küçük çalışmalar süt ürünlerini azaltan kişilerde HS belirtilerinde iyileşme gözlendiğini bildirmiştir. Ancak bu çalışmaların sayısı ve kapsamı sınırlıdır. Bu nedenle her HS hastasının süt ürünlerini tamamen bırakması gerektiğini söylemek doğru değildir.

Eğer belirli bir yiyeceğin veya gıda grubunun tüketiminden sonra belirtilerinizin arttığını düşünüyorsanız, bunu bir beslenme günlüğüyle takip edebilirsiniz.

Örneğin:

Bu tür bir kayıt, kişisel gözlemlerinizi doktorunuz veya diyetisyeninizle değerlendirmenize yardımcı olabilir.

---

Hidradenitis Suppurativa’da Kilo Yönetimi Neden Önemli?

Kilo ve HS arasındaki ilişki üzerinde oldukça fazla araştırma yapılmıştır.

Fazla kilo, cilt kıvrımlarındaki sürtünmeyi ve nemi artırabilir. Bunun yanında obezite ile HS arasında metabolik ve inflamatuvar açıdan da ilişki olduğu düşünülmektedir.

Amerikan Dermatoloji Akademisi, fazla kilosu bulunan HS hastalarında kilo vermenin bazı kişilerde alevlenmelerin azalmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor. Bazı küçük çalışmalarda belirgin kilo kaybı sonrasında HS şiddetinde iyileşmeler gözlenmiştir.

Ancak bu konu suçluluk duygusuyla ele alınmamalıdır.

HS yalnızca kilodan kaynaklanan bir hastalık değildir.

Dolayısıyla:

“Kilo verirsem hastalığım kesin geçer.”

şeklinde bir beklenti doğru değildir.

Ama fazla kilo söz konusuysa, sağlıklı ve sürdürülebilir bir kilo yönetimi hem genel sağlık hem de HS yönetimi açısından faydalı olabilir.

---

Hızlı Kilo Vermek Yerine Sürdürülebilir Değişiklikler

HS yaşayan kişiler bazen hastalıklarını kontrol etmek amacıyla çok katı diyetlere yönelebilir.

Ancak çok düşük kalorili veya aşırı kısıtlayıcı beslenme programları herkes için uygun değildir.

Daha sürdürülebilir bir yaklaşım:

1. Şekerli içecekleri azaltmak
2. İşlenmiş gıdaları azaltmak
3. Sebze tüketimini artırmak
4. Yeterli protein almak
5. Tam tahıllara ve baklagillere yer vermek
6. Su tüketimine dikkat etmek
7. Porsiyonları dengeli hale getirmek
8. Düzenli fiziksel aktivite oluşturmak

olabilir.

Kilo vermek istiyorsanız özellikle uzun süreli bir program için doktor veya diyetisyen desteği almak en güvenli yaklaşımdır.

---

Sigara ve Hidradenitis Suppurativa

HS ile yaşamda üzerinde özellikle durulması gereken yaşam tarzı faktörlerinden biri sigara kullanımıdır.

Araştırmalar sigara kullanımı ile HS arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Sigaranın hastalık aktivitesi üzerinde olumsuz etkileri olabileceği düşünülmektedir. Amerikan Dermatoloji Akademisi de sigarayı bırakmanın bazı kişilerde HS alevlenmelerini azaltabileceğini belirtiyor.

Bu nedenle sigara kullanıyorsanız bırakmak yalnızca HS açısından değil;

• Kalp-damar sağlığı
• Akciğer sağlığı
• Kanser riskinin azaltılması
• Genel yaşam kalitesi

açısından da önemli bir adımdır.

Sigarayı bırakmak zor olabilir. Bu nedenle profesyonel destek almaktan çekinmemek gerekir.

---

Hidradenitis Suppurativa ve Egzersiz

“HS varsa spor yapabilir miyim?” sorusunun cevabı çoğu kişi için evet, ancak egzersiz şeklinin kişiye uygun olması önemlidir.

2023 yılında yayımlanan sistematik bir incelemede, egzersizin HS belirtilerini doğrudan iyileştirdiğini gösteren güçlü kanıt bulunmadığı bildirildi. Bununla birlikte fiziksel aktivitenin genel sağlık açısından faydaları nedeniyle HS yönetiminin bir parçası olarak değerlendirilmesi mümkün olabilir.

HS’de egzersiz seçerken özellikle sürtünme ve terleme dikkate alınabilir.

Örneğin bazı kişiler için:

• Yürüyüş
• Hafif tempolu bisiklet
• Yüzme
• Esneme egzersizleri
• Düşük etkili egzersizler

daha rahat olabilir.

Ancak herkesin HS’si farklıdır.

---

Egzersiz Sırasında Sürtünme Nasıl Azaltılır?

Özellikle kasık, koltuk altı ve iç bacak bölgelerinde HS lezyonları varsa spor sırasında sürtünme rahatsızlığı artırabilir.

Bu nedenle:

• Çok dar kıyafetlerden kaçınmak
• Ter emici ve rahat kıyafetler kullanmak
• Uzun süre terli kıyafetlerle kalmamak
• Egzersiz sonrasında uygun bir temizlik rutini uygulamak
• Ağrılı bölgeyi tahriş edecek hareketleri azaltmak

faydalı olabilir.

Aktif, ağrılı veya açık lezyonlarınız varsa egzersiz programınızı doktorunuzla değerlendirmeniz daha doğru olacaktır.

---

Terleme HS’yi Artırır mı?

Terleme herkes için aynı sonucu doğurmaz. Ancak sıcak, nem ve cilt bölgelerindeki sürtünme bazı kişilerde rahatsızlığı artırabilir.

Özellikle yaz aylarında:

• Bol ve nefes alan kıyafetler tercih etmek
• Terli kıyafetleri değiştirmek
• Cildi nazikçe temizlemek
• Cildi sert şekilde ovalamamak
• Uzun süre nemli kalan bölgeleri kontrol etmek

günlük yaşam konforuna yardımcı olabilir.

---

Hidradenitis Suppurativa’da Günlük Hijyen Nasıl Olmalı?

HS’nin kötü hijyenden kaynaklandığı düşüncesi doğru değildir.

Ancak günlük cilt temizliği, cilt bakımının önemli bir parçasıdır.

Burada önemli olan daha fazla yıkamak değil, doğru şekilde temizlemektir.

Cildi sert şekilde ovalamak, agresif peeling yapmak veya sürekli kese kullanmak hassas bölgelerde tahrişe neden olabilir.

Nazik bir temizlik rutini tercih edilmelidir.

Dermasorb ile Günlük Bakım

Dermasorb olarak Hidradenitis Suppurativa ile yaşayan bireylerin günlük bakım ihtiyaçlarına odaklanıyoruz.

Günlük bakım rutininizde değerlendirebileceğiniz ürünlerimiz:

Dermasorb Köpük
Günlük temizlik ve bakım rutininizi desteklemek üzere geliştirilmiştir.

Dermasorb Duş Jeli
Duş sırasında günlük temizlik rutininin bir parçası olarak kullanılabilir.

Dermasorb Ped
Günlük bakım rutininizde ihtiyaç duyulan bölgelerde kullanım amacıyla geliştirilmiştir.

Ürünleri detaylı şekilde incelemek için:

Dermasorb Ürünler

Önemli: Dermasorb ürünleri Hidradenitis Suppurativa’nın tıbbi tedavisinin yerine geçmez. Ürünleri kullanmadan önce ürün üzerindeki kullanım talimatlarını okuyun. Aktif, açık veya enfekte görünen lezyonlarınız varsa dermatoloji uzmanınızın önerilerini takip edin.

---

Hidradenitis Suppurativa’da Hangi Yiyeceklerden Uzak Durulmalı?

Burada çok dikkatli olmak gerekiyor.

İnternette HS için:

“Şunları kesinlikle yeme.”

şeklinde çok uzun listeler bulunabiliyor.

Ancak güncel bilimsel kanıtlar herkes için geçerli tek bir yasaklı yiyecek listesi oluşturmuyor. 2024 tarihli bir derleme, diyet değişiklikleriyle ilgili kanıtların hâlâ zayıf ve heterojen olduğunu; diyetin tek başına bağımsız bir HS tedavisi olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.

Bu nedenle kişisel tolerans çok önemlidir.

Bununla birlikte genel sağlıklı beslenme açısından aşağıdaki tüketimleri azaltmak düşünülebilir:

• Şekerli içecekler
• Aşırı tatlı tüketimi
• Çok yüksek oranda işlenmiş gıdalar
• Aşırı fast food
• Fazla miktarda rafine karbonhidrat
• Aşırı işlenmiş et ürünleri

Bunları azaltmak, “HS’yi tedavi eden özel diyet” uygulamak anlamına gelmez.

---

Maya ve Brewer’s Yeast Konusu

HS topluluklarında brewer’s yeast (bira mayası) içeren ürünlerle ilgili çeşitli diyet önerileri bulunuyor.

Bazı küçük çalışmalar brewer’s yeast içermeyen beslenmenin bazı kişilerde semptomlarla ilişkili olabileceğini düşündürmüş olsa da kanıtlar sınırlıdır ve bu yaklaşım henüz standart bir HS tedavisi değildir.

Bu nedenle ekmek, bira veya başka ürünleri kendi başınıza tamamen hayatınızdan çıkarmadan önce doktor veya diyetisyenle görüşmeniz daha doğru olur.

---

Vitamin ve Mineral Takviyeleri Kullanılmalı mı?

HS konusunda çinko ve D vitamini gibi bazı mikrobesinler araştırılmıştır.

Ancak “HS’im var, o halde çinko veya D vitamini almalıyım” şeklinde otomatik bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Amerikan Dermatoloji Akademisi, özellikle vitamin ve takviyelerin HS tedavisi amacıyla kullanılmasından önce doktorla görüşülmesini öneriyor. Fazla D vitamini gibi bazı takviyelerin aşırı alınması yan etkilere neden olabilir.

En doğru yaklaşım:

Eksiklik varsa tespit et → doktorla değerlendir → uygun dozda destek al.

Rastgele yüksek doz takviye kullanmak doğru değildir.

---

D Vitamini ve HS

Bazı araştırmalarda HS hastalarında D vitamini eksikliği ile hastalık şiddeti arasında ilişki araştırılmıştır.

Küçük çalışmalarda D vitamini düzeyi düşük olan bazı hastalarda takviye sonrasında belirtilerde sınırlı iyileşme bildirilmiştir. Ancak mevcut veriler kesin bir tedavi önerisi oluşturmak için yeterli değildir.

Bu nedenle D vitamini kullanımı gerekiyorsa kan değerleri ve doktor önerisi doğrultusunda değerlendirilmelidir.

---

Çinko ve Hidradenitis Suppurativa

Çinko da HS araştırmalarında dikkat çeken mikrobesinlerden biridir.

Bazı küçük çalışmalar oral çinko desteğinin HS lezyonları üzerinde faydalı olabileceğini düşündürmektedir. Ancak bu çalışmaların kapsamı sınırlıdır ve çinko standart HS tedavisinin yerine geçmez.

Özellikle yüksek doz çinko kullanımının yan etkileri olabileceğinden takviye kullanmadan önce sağlık profesyoneline danışılmalıdır.

---

Eliminasyon Diyeti Yapılmalı mı?

Eliminasyon diyeti, belirli gıdaların bir süreliğine beslenmeden çıkarılıp daha sonra kontrollü şekilde yeniden denenmesini içerir.

HS yaşayan bazı kişiler belirli yiyeceklerin kendilerinde alevlenmeyi artırdığını fark edebilir.

Ancak burada kritik nokta şudur:

Bir kişinin tetikleyicisi başka bir kişinin tetikleyicisi olmak zorunda değildir.

Bu nedenle kendi kendinize çok sayıda besin grubunu aynı anda çıkarmak:

• Besin eksikliklerine
• Gereksiz kilo kaybına
• Sosyal yaşamda zorluklara
• Sürdürülemez beslenmeye

neden olabilir.

Bir eliminasyon diyeti düşünüyorsanız dermatolog ve diyetisyen desteği almak daha güvenlidir.

---

HS İçin 1 Günlük Örnek Beslenme Düzeni

Aşağıdaki örnek bir tedavi diyeti değildir. Sadece dengeli ve Akdeniz tipi beslenme yaklaşımının günlük hayatta nasıl uygulanabileceğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır.

Kahvaltı

• Yumurta
• Domates
• Salatalık
• Yeşillik
• Zeytin
• Tam tahıllı ekmek
• Şekersiz çay veya su

Ara Öğün

• Bir porsiyon meyve
• Bir avuç çiğ kuruyemiş

Öğle

• Zeytinyağlı sebze yemeği
• Bulgur veya tam tahıllı bir seçenek
• Yoğurt, eğer size uygunsa
• Büyük bir salata

Ara Öğün

• Meyve
• Kuruyemiş

Akşam

• Izgara veya fırında balık/tavuk
• Bol sebze
• Salata
• Bulgur veya baklagil

Gün boyunca

• Yeterli su
• Şekerli içecekleri sınırlama

Bu örnek kişiye özel diyet değildir. Diyabet, çölyak, böbrek hastalığı, gıda alerjisi veya başka bir sağlık durumunuz varsa beslenme planınız farklı olmalıdır.

---

HS ile Yaşarken Günlük Yaşamda 10 Altın Kural

Uzun bir rehberin sonunda akılda kalması gereken noktaları kısaca toparlayalım:

1. Hastalığınızı tanıyın

HS’nin kronik bir hastalık olduğunu bilin ve belirtilerin tekrarlaması durumunda dermatoloji desteği alın.

2. Kendinizi suçlamayın

HS kötü hijyenin sonucu değildir.

3. Cildinizi tahriş etmeyin

Sert ovalama, agresif peeling ve gereksiz sürtünmeden kaçının.

4. Dengeli beslenin

Sebze, meyve, baklagiller, tam tahıllar, balık ve sağlıklı yağlara ağırlık veren dengeli bir beslenme düzeni oluşturun.

5. İşlenmiş gıdaları azaltın

Özellikle yüksek miktarda şeker ve aşırı işlenmiş gıdaları sınırlamak genel sağlık açısından faydalıdır.

6. Kilonuzu sağlıklı aralıkta tutmaya çalışın

Fazla kilo varsa sürdürülebilir kilo yönetimi HS açısından destekleyici olabilir.

7. Sigara kullanıyorsanız bırakmayı düşünün

Sigara bırakma, HS yönetiminde önemli yaşam tarzı adımlarından biridir.

8. Hareket edin

Size uygun, cildi aşırı sürtünmeye maruz bırakmayan fiziksel aktiviteler seçin.

9. Kişisel tetikleyicilerinizi takip edin

Beslenme ve semptom günlüğü tutarak kişisel gözlemlerinizi doktorunuzla paylaşabilirsiniz.

10. Tıbbi tedavinizi ihmal etmeyin

Beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri doktorunuzun önerdiği HS tedavisinin alternatifi değildir.

---

Hidradenitis Suppurativa ile Yaşamak: Bütünsel Bir Yaklaşım

HS yalnızca ciltte görülen apselerden ibaret değildir. Kronik ağrı, yara izleri, akıntı, kıyafet seçimi, hareket kısıtlılığı ve sosyal yaşam üzerindeki etkileri nedeniyle kişinin günlük hayatının birçok alanını etkileyebilir.

Bu nedenle HS yönetiminde yalnızca bir noktaya odaklanmak yerine daha bütünsel bir yaklaşım benimsemek önemlidir.

Dermatoloji tedavisi + dengeli beslenme + sağlıklı yaşam tarzı + uygun günlük cilt bakımı + psikolojik ve sosyal destek

birlikte değerlendirilebilir.

2024 yılında yayımlanan bütünleyici yaklaşımları inceleyen bir derleme de standart tedaviye ek olarak beslenme değişiklikleri, sigarayı bırakma, egzersiz ve psikososyal desteğin HS yönetimindeki potansiyel rolünü ele alıyor.

---

Sonuç: HS İçin Tek Bir Doğru Beslenme Yok

Hidradenitis Suppurativa (köpek memesi hastalığı) ile yaşayan herkes için geçerli tek bir beslenme programı veya “yasaklı yiyecekler listesi” bugün için bilimsel olarak ortaya konmuş değildir.

Mevcut araştırmalar; Akdeniz tipi beslenme, sağlıklı kilo yönetimi, işlenmiş ve yüksek şekerli gıdaların azaltılması ve sigaranın bırakılması gibi yaklaşımların destekleyici olabileceğini düşündürüyor. Ancak özellikle diyet konusunda kanıtların hâlâ sınırlı olduğu unutulmamalıdır.

En doğru yaklaşım, internette görülen katı diyet listelerini doğrudan uygulamak yerine kişisel ihtiyaçlarınızı dermatoloji uzmanı ve gerektiğinde diyetisyen ile birlikte değerlendirmektir.

Günlük cilt bakımında ise cildi tahriş etmemek, nazik temizlik uygulamak ve kişisel bakım rutininizi düzenli hale getirmek önemlidir.

Dermasorb, Hidradenitis Suppurativa ile yaşayan bireylerin günlük bakım ihtiyaçlarını düşünerek Dermasorb Köpük, Dermasorb Duş Jeli ve Dermasorb Ped ürünlerini sunmaktadır.

Günlük bakım rutininize uygun ürünleri incelemek için:

Dermasorb Ürünler

Unutmayın: Hidradenitis Suppurativa kronik bir hastalıktır. Beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri destekleyici olabilir ancak tıbbi tedavinin yerini tutmaz. Yeni veya kötüleşen lezyonlarınız, şiddetli ağrınız, akıntılı yaralarınız ya da tekrarlayan apseleriniz varsa dermatoloji uzmanına başvurun.